Gebouwen die volledig op maat van één functie ontwerpen zijn, verouderen het snelst. Daarom werken wij bij Beneens graag met vaste grids met gestandaardiseerde connectoren en met herkenbare typologieën die het mogelijk maken de functie van een gebouw te veranderen zonder zware structurele ingrepen en het gebouw zo toekomstbestendig maken.
Wij ontwikkelden dan ook het Benegrid, een draagstructuur van CLT volgens een vast raster van 5 x 5 m of 5 x 7 m. Kolommen, vloeren en wanden passen telkens binnen dat stramien. Het Benegrid zorgt er niet enkel voor dat gebouwen vlot aanpasbaar zijn aan nieuwe functies, de omkeerbare connectoren zorgen er ook voor dat onderdelen van het Benegrid makkelijk kunnen verhuizen naar een ander gebouw dat volgens dat grid werd gebouwd. Voor mij is dat de essentie van circulair bouwen: een gebouw zien als een tijdelijke configuratie van materialen, niet als een eindpunt.
Het Benegrid is daarnaast ook circulair omdat het materiaalminimalisatie betekent: wie er gebruik van maakt, verkrijgt een minimale hoeveelheid hout in verhouding tot de bruikbare vierkante meters in het gebouw.
Architecten hoeven overigens niet te vrezen dat het Benegrid hun ontwerpvrijheid beperkt. In bouwteam hebben we al meerdere gebouwen met het Benegrid ontworpen, zonder dat architecten dit als een beperking ervaarden. En vormgeving, afwerking en interieur blijven volledig vrij ontwerpbaar. Werken met vaste grids vraagt wel een andere mindset: niet elk gebouw moet structureel uniek zijn om in gebruik uniek te blijven.
Met het Benegrid bouw je niet alleen circulair, maar ook sneller, efficiënter en afvalarmer. Toch geloof ik niet dat volledig in CLT bouwen altijd de beste oplossing is. Daarom kiezen wij met Beneens bewust voor hybride houtbouw, waarin CLT wordt gecombineerd met houtskeletbouw en gelamineerde balken en kolommen.
Wij houden houtstructuren bewust zichtbaar en bereikbaar. Niet uit esthetische overwegingen, maar omdat de technische demonteerbaarheid zo zeker haalbaar blijft. Technische demonteerbaarheid vraagt namelijk een duidelijke scheiding tussen structuur, technieken en afwerking. Die bouwlagen hebben elk hun eigen levensduur. Door ze los te koppelen, vermijd je dat een gebouw structureel moet worden aangepast wanneer installaties of afwerkingen vervangen worden. Onze digitale modellen en ons eigen gebouwpaspoort ondersteunen de circulariteit en het waardebehoud van de gebruikte materialen daarbij maximaal.
Het mag duidelijk zijn: bouwen in hout is voor ons geen doel op zich, maar een middel om gebouwen te maken die langer meegaan. Door te werken met een gestandaardiseerd grid blijven gebouwen aanpasbaar en ontstaat de mogelijkheid om houten structuren later opnieuw te gebruiken in andere projecten. In dat perspectief is statiegeld op bouwmaterialen geen verre droom, maar een realistisch toekomstmodel. Het Benegrid toont dat houtbouw vandaag al een volwassen bouwmethode is. Voorwaarde is wel dat circulariteit vanaf de ontwerpfase centraal staat en dat bouwheer, architect en uitvoerder het project samen in bouwteam ontwikkelen.
Joeri Beneens ontving De Houten Pen van Heidi Carpentier, general manager bij Carpentier. Hij is CEO van Beneens, een een veelzijdig bouw- en interieurbedrijf waarvoor houtbouw geen geheimen heeft.
